Reizen met het vliegtuig en tegelijkertijd je C0₂-uitstoot beperken

Vliegreizen zijn het symbool van tegenstrijdigheid: enerzijds zijn ze praktisch en soms de enige manier van transport, maar anderzijds hebben ze een zeer grote impact op het klimaat en blijft het lastig om dit te combineren met je doelen om je CO₂-afdruk te verkleinen. Vliegen compleet opgeven is niet altijd en niet voor iedereen een realistische optie (familie, werk, reiswensen, etc.) Als jij je in deze situatie bevindt, is het goed om te weten dat er ook dan manieren zijn om de impact op het klimaat te beperken als je reist met het vliegtuig.

De echte impact die vliegtuigen hebben begrijpen

Vliegreizen in cijfers:

• Als we de non-CO₂ effecten meenemen (zoals condensatiestrepen - ook wel bekend als contrails - stikstofoxiden etc), vertegenwoordigt luchtverkeer 2.5% van de CO₂-uitstoot en ongeveer 5% van de klimaatopwarming. (Source: IPCC)
• Toch heeft ongeveer 80% van de wereldbevolking nog nooit gevlogen. Dit betekent dus dat 1% van de wereldbevolking verantwoordelijk is voor 50% van de uitstoot van het totale luchtverkeer! (Source: Bonpote)
• Hoewel vliegen heel normaal is voor velen van ons, is het goed om onszelf te realiseren dat dit niet voor iedereen het geval is. Daarom vertegenwoordigt vliegen "maar" 2.5% van de CO₂-uitstoot, dit beeld laat een totaal nieuwe dimensie zien wat betreft het aandeel van de mensen dat de wereld over vliegt.
• Een enkele lange vlucht is genoeg om je CO₂-uitstoot te laten exploderen. Een retourtrip van Parijs naar New York zorgt bijvoorbeeld voor een uitstoot van ongeveer 2 ton CO₂ per passagier. Dit staat gelijk aan de jaarlijkse impact van een persoon die niet mag worden overschreden als iemand streeft naar klimaatneutraal leven. (Bron: ADEME)

Deze cijfers zijn niet bedoeld om iemand een schuldgevoel te geven, maar wel om een beeld te scheppen van de situatie. Het vliegtuig is verantwoordelijk voor een grote hoeveelheid uitstoot, voor een klein aantal gebruikers.

Een aantal manieren om de impact te verminderen, zonder het vliegtuig over te slaan

Voordat we ingaan op de verschillende manieren om de impact te verminderen, is het belangrijk om te onthouden dat de belangrijkste manier het zoveel mogelijk vermijden van vliegen is én het kiezen van milieuvriendelijke reismethodes als treinen.

Bij HomeExchange zijn we ervan overtuigd dat anders reizen niet betekent dat je het plezier van ontdekken moet opgeven.

1. De meest effectieve actie: minder frequent lange vliegreizen maken

Als je** maar één ding zou onthouden, dan is dit het.**

Het grootste deel van de impact van vliegreizen op het klimaat is afkomstig van lange vluchten. Je kunt dus eenvoudig beginnen door het spreiden van grote reizen. Denk aan iedere twee jaar een lange reis maken, in plaats van ieder jaar. Dit zorgt er automatisch dat je CO2-uitstoot 50% minder is.

2. Focus op "slow travel" via de lucht

Minder vaak weggaan gaat ook samen met een langer verblijf. Kies niet voor twee reizen van 10 dagen naar de andere kant van de wereld, maar voor een enkele reis en blijf er drie weken of een maand.

Dit beperkt het reizen per vliegtuig, terwijl je de kans hebt om je echt onder te dompelen in de lokale cultuur, in plaats van dingen afvinken op je toeristen-"checklists".

3. Minder ver reizen: wat als we nadenken over ontsnappen aan de realiteit?

Een andere omgeving gaat vaak gepaard met een grote afstand. Helaas neemt je CO₂-uitstoot enorm toe naarmate het aantal kilometers dat je reist ...

Vergelijking op basis van de impact, volgens de berekeningen van het ADEME:

• Korte vlucht: 150 tot 300 ton kg CO₂ per retourreis, per passagier.
• Lange vlucht: 1.5 tot 3 ton kg CO₂ per retourreis, per passagier.

Dus, zelfs als het tegenstrijdig lijkt op het vlak van CO₂-vermindering, is het nog steeds beter om twee korte vliegreizen te maken kort na elkaar, dan één lange vliegreis.

Reizen dichter bij huis stelt je ook in de gelegenheid om bestemmingen te (her)ontdekken die maar een paar uur vliegen verwijderd zijn (of zelfs te bereiken zijn met de trein). Waar je je ook bevindt op de wereld, er zijn voldoende alternatieven voor je lange vlucht met een even aantrekkelijke bestemming.

4. Een tip om te overwegen: kies voor directe vluchten

Niet alle vluchten creëren dezelfde hoeveelheid uitstoot over dezelfde afstand. Integendeel zelfs, een groot deel van het brandstofverbruik vindt plaats tijdens het opstijgen en landen. Dit betekent dat een vlucht met een tussenstop automatisch meer brandstof verbruikt dan een directe vlucht.

Plus, sommige tussenstop verbruiken meer dan andere, plus het absurde feit dat ze soms worden ingezet om de duur van je reis te verlengen vanwege economische redenen. Als het aantal kilometers dat je reist groter is, stijgt de CO₂-uitstoot ook aanzienlijk. Kies dus, waar mogelijk, voor een directe vlucht, omdat dit de beste manier is om je eigen CO₂-voetafdruk te verlagen.

5. Reizen in tweede klas: de meest voordelige keuze

Kiezen voor tweede klas is een eenvoudige methode om je impact te verkleinen. De reden is dat de stoelen in business- en eerste klas niet alleen zwaarder zijn, maar ook breder. Dit draagt bij aan het verminderen van het aantal passagiers per vliegtuig. Plus het feit dat deze cabines vaak een lagere bezettingsgraad hebben dan de andere klassen.

Voor de meeste reizigers is business class niet eens een optie. Het goede nieuws is dat klimaatverantwoordelijkheid hand in hand gaat met de economische realiteit, en je geld kunt besparen met dit soort kleine aanpassingen.

6. Licht reizen: een factor die wordt onderschat

We denken er niet altijd over na, maar het gewicht dat je meeneemt aan bagage draagt ook bij aan het brandstofverbruik van het vliegtuig. Hoe zwaarder het vliegtuig, hoe meer kerosine er wordt verbrand.

Als reiziger moeten we het inchecken van bagage zoveel mogelijk voorkomen en onnodige items, zoals extra schoenen en “in geval van nood items” thuislaten. Als je nadenkt over de individuele impact van een vlucht, is de impact van een lichte tas een bescheiden keuze. Maar als je dit afweegt tegen de miljoenen passagiers die ieder jaar reizen, vertegenwoordigt dit duizenden tonnen aan extra brandstof.

7. Kunnen we de vliegmaatschappij "beter" kiezen?

Het kiezen van een vliegmaatschappij kan, in zekere zin, bijdragen aan het verminderen van de algehele uitstoot. Maar het is niet altijd een effectieve strategie, denk aan:

• De leeftijd van vliegtuigen (nieuwere vliegtuigen verbruiken minder brandstof).
• Welke vliegtuigen de beste bezettingsgraad hebben.
• Het gebruik van eco-piloting technieken (optimalisatie van bepaalde handelingen zorgt voor minder brandstofverbruik).

Het kiezen van een"betere" vliegtuigmaatschappij kan helpen als je niet om vliegen heen kunt, maar het skippen van een vliegreis of korter reizen is veel effectiever.

8. Hoe zit het met de “groene” vliegtuigen?

Biobrandstof, synthetische brandstof, waterstof… Deze plannen voor een “groen” vliegtuig van de luchtvaartindustrie zijn noodzakelijk, maar is het echt voldoende om klimaatverandering en luchtverkeer samen te laten gaan?

In ieder geval zorgen deze innovaties ook voor een aantal structurele beperkingen:

• Beperkte bronnen.
• Hoge kosten.
• Tegenstrijdigheid met de (voedsel)industrie en verwarming. Zo zou het bijvoorbeeld nodig zijn om een immens aandeel van landbouwgebieden te gebruiken voor het produceren van biobrandstof.

Zelfs in een optimale situatie zijn duurzame brandstoffen niet in staat om de sector koolstofarm te maken of de groei van de luchtvaart te compenseren. Het is mogelijk dat nieuwe technologie in de toekomst zal bijdragen, maar niets is zo effectief als het beperken van je vliegreizen.

De “Carbon Offsetting and Reduction Scheme for International Aviation” (CORSIA) is een globaal initiatief dat streeft naar manieren om de in-sector uitstoot te verminderen door middel van technologische innovaties, operationele verbeteringen en duurzame vliegtuigbrandstoffen. Deze ambities zijn echter zeer complex, neem de European ReFuelEU-maatregel ter illustratie. Dit betekent dat er 110 TWh elektriciteit per jaar nodig is, enkel voor de luchtvaart. Deze hoeveelheid energie is vergelijkbaar met 20% van de huidige elektriciteitsproductie en 30% van de benutbare biomassa.

9. CO₂-compensatie: een genuanceerde strategie

Het compenseren van je uitstoot kan zinvol zijn, maar enkel als je rekening houdt met bepaalde voorwaarden:

• Het is belangrijk om te begrijpen dat dit de uitstoot niet wegneemt, maar je helpt compensatieprojecten op een andere plek.
• Het is noodzakelijk om te kiezen voor echte en geverifieerde projecten, "Greenwashing" is een veelvoorkomend verschijnsel tijdens discussies over CO₂-gebruik.
• Het is essentieel om het verminderen van je uitstoot niet te gebruiken als argument om vaker te vliegen.

CO₂-compensatie kan worden gezien als een laatste redmiddel, maar het is nooit een effectieve manier om je CO₂-voetafdruk te verkleinen.

10. Bonus: kies voor de trein wanneer mogelijk

Het voordeel vanuit een milieuoverweging is niet te ontkennen, dus als reizen per trein een optie is, is dit zeker het overwegen waard.

Kies waar mogelijk voor de trein (vooral voor reizen in de eigen regio of nabijgelegen landen):

• Een tussenstop in een interessante stad kan je reis omtoveren in een waar avontuur.
• En een iets langere reistijd kan onderdeel zijn van het reizen. Comfort, de mogelijkheid om te werken of te lezen, kijken hoe het landschap voorbij gaat, etc. Het zijn allemaal voordelen die ervoor zorgen dat het reizen zelf een belangrijk onderdeel wordt van je avontuur.

Om verder te gaan: bereken de CO₂-uitstoot van je reis

Benieuwd geworden naar de impact van je reizen?

Dankzij de calculator op de ADEME (Agency for Ecological Transition) website, kun je de CO₂-afdruk van je vakantie berekenen op basis van je vervoermiddel, een specifieke afstand of route. Deze waarden zijn per persoon.

Conclusie

Na een fikse daling van het luchtverkeer tijdens Covid zijn vliegreizen bezig met een snel herstel en zelfs een explosie in sommige regio’s. Dit betekent dat ieder individueel besluit telt.

Het beperken van je impact tijdens het vliegen betekent niet dat je reizen moet opgeven. Het betekent:

• Minder vaak reizen, maar beter.
• Soms minder ver reizen.
• Het kiezen van alternatieven, als ze er zijn.

We begrijpen dat deze verandering tijd nodig heeft en het niet neerkomt op individuele keuzes. Maar iedere keuze is er één en draagt bij aan onze collectieve impact.

Vergeet niet dat streven naar perfectie niet het doel is, maar wel om onze CO2-voetafdruk zoveel mogelijk te verkleinen. **Als velen van ons een stap zetten in de goede richting, kunnen we het positieve effect vergroten en daar heeft iedereen iets aan. **

Dus, voordat je vliegtickets koopt, stel jezelf de volgende vragen:

• Is mijn reis het echt waard?
• Is er een alternatief voor het vliegen om op mijn bestemming te raken (trein, bus, carpoolen...)?
• Is er een bestemming dichterbij huis die ik even leuk zou vinden?